اقسام جهاد،انواع تبلیغ فرهنگ جهاد و شهادت

مدارا، علمی_ جهاد انواع و اقسامى دارد که شامل مبارزه‏ى علمى، سیاسى،  اقتصادى و یا نظامى می­شود که گاه آشکار وگاه پنهان است. مقام معظم رهبری دراین باره می­فرماید:

«مبارزه انواع و اقسامى دارد: مبارزه‏ى علمى داریم، مبارزه‏ى مطبوعاتى داریم، مبارزه‏ى سیاسى داریم، مبارزه‏ى اقتصادى داریم، مبارزه‏ى نظامى داریم، مبارزه‏ى آشکار داریم، مبارزه‏ى پنهان داریم؛ اما یک نقطه‏ى مشترک در همه‏ى این‏ها وجود دارد و آن اینکه در مقابلِ یک خصم است؛ در مقابلِ یک مانع است».

بنابراین اگر تلاش و کوشش علمی و اقتصادی نیز برای مقابله علمی و اقتصادی با دشمن باشد را جهاد می‌نامیم.

 

با توجه به نوع برخورد مبلغ با مخاطبان، تبلیغ به چهار نوع یا مرحله تقسیم می‌شود که عبارتند از: دعوت، ابلاغ، امر به معروف و نهی از منکر و کفالت.

۱. دعوت

دعوت عمومی‌ترین نوع و آغاز تبلیغ است. دعوت فراخوان و پیشنهاد مبلغ به مخاطب است. دعوت برای همه انسان‌ها و در همه زمان‌ها بکار گرفته می‌شود. در ابلاغ از مشترکات استفاده می‌شود و پذیرش آن بر عهده مخاطب است. دعوت دو مرحله دارد: دعوت در ابتدا و دعوت در ادامه. مخاطبان دعوت در ابتدا همه مردم و در ادامه مسلمانان و مؤمنان هستند.

۲. ابلاغ

ابلاغ یعنی رساندن پیام در شرایط ویژه. ابلاغ نازل‌ترین نوع تبلیغ است که حدود و مرزها را مشخص می‌کند. ابلاغ مرحله پایانی تبلیغ و موجب اقامه حجت است. ابلاغ، ادامه دعوت است؛ یعنی هنگامی که مخاطب دعوت را نمی‌پذیرد و مبلغ یا مخاطب می‌خواهند کناره‌گیری کنند یا از هم روی‌گردان شوند و یا چون مخاطب دچار نفاق شده و مبلغ برای انتقال پیام، خود را در امان نمی‌بیند، در این موارد است که ابلاغ آغاز می‌شود. مخاطبان ابلاغ، مشرکان، کافران، برخی از اهل کتاب و منافقان هستند.

۳. امر به معروف و نهی از منکر

 این نوع تبلیغ مخصوص کسانی است که دعوت را پذیرفته و مسلمان شده‌اند. پس از اسلام و ایمان، بین مسلمان و مؤمنان رابطه‌ای به نام «ولایت» ایجاد می‌شود که بستر امر به معروف و نهی از منکر را فراهم می‌کند. امر به معروف و نهی از منکر عمومیت دارد، یعنی هم شامل همه مسلمانان می‌شود در هر سطحی از ایمان و علم که باشند و هم شامل پیام‌ها می‌شود، یعنی معروف هر طاعت و خیر و نیکی؛ یعنی مستحبات و واجبات را در بر می‌گیرد و منکر هر معصیت و زشتی یعنی مکروهات و محرّمات را شامل می‌شود.

شرایط امر به معروف و نهی از منکر: ۱. شناختن معروف و منکر؛ ۲. احتمال تأثیر امر و نهی؛ ۳. استمرار گناه؛ ۴. مفسده نداشتن امر و نهی.

مراحل امر به معرف و نهی از منکر: ۱. انکار قلبی؛ ۲. انکار زبانی؛ ۳. انکار عملى.

۴. کفالت

 آخرین نوع تبلیغ فرهنگ جهاد و شهادت کفالت است. کفالت یعنی رسیدگی ویژه و مستمر به امور دینی مخاطبان. کفالت تبلیغ حداکثری برای مخاطبان ویژه است؛ مخاطبانی که دارای ایمان و ولایت شده‌اند و از نظر دینی در محرومیت و  ضعف ایمانی  به سر می‌برند و یا مورد هجمه دشمنان قرار گرفته‌اند. کفالت ویژه زمانی است که مخاطبان، در برابر دستورات اسلام تسلیم شده‌اند و مسلمانانی با ایمان هستند؛ مؤمنانی که در محبت و مودت آل‌الله تلاش می‌کنند و دعوت و امر به معروف و نهی از منکر را پذیرفته‌اند.

علی تجلی