حیطه‌های اثرگذاری تبلیغ فرهنگ جهاد و شهادت

مدارا، مذهبی_ حیطه های اثرگذاری تبلیغ فرهنگ جهاد و شهادت

در آیات الهی به دو نوع تَشَخّص رسمیت داده شده است: تشخص فردی و تشخص جمعی. پذیرش و عدم پذیرش پیام تبلیغ به صورت فردی و جمعی قابل تصور است. از این رو، مبلغ باید به هر دو تشخص توجه داشته باشد و برای هر دو تشخص برنامه‌ریزی کند.

۱. تشخّص فردی

تشخّص فردی در مُبلغ و در مخاطب وجود دارد؛ زیرا هم مبلغ و هم مخاطب از گروه‌های هدف تبلیغ در عرصه جهاد می‌باشند. مبلغ یکی از مسلمانانی است که خودش باید مطیع فرامین الهی باشد و با فراگیری و تفقه در دین به تبلیغ دیگران بپردازد. مخاطب نیز برای اطاعت از دستورهای خدا مورد تبلیغ قرار می‌گیرد. در تشخص فردی، نیّت، تطبیق عمل بر کتاب و سنّت و رعایت اولویت‌ها باید رعایت شود. در ابتدا مبلغ با تصحیح نیّت خود زمینه را برای انتخاب نیّت درست توسط مخاطب آماده می‌کند. سپس با بیان قوانین الهی امکان تطبیق عمل بر کتاب و سنّت را برای مخاطب فراهم می‌کند و در نهایت مبلغ و مخاطب به رعایت اولویت‌ها اهتمام می‌ورزند. در حیطه فردی شامل اعمال جوارحی و جوانحی یعنی اعمال قلبی و بدنی می‌شود.

در تشخص فردی پیامبر (ص) و ائمه ی اطهار خود نمونه بارز و بی بدیل تشخص های فردی بودند، پیامبر(ص) با خلاق ترین مردم خود بود و به بهترین و زیباترین خصایص اخلاقی شهرت داشتند، خود در صف اول جهاد بودند و در کارهای سخت به کمک مردم می شتافتند، هم باغداری می کردند و عم زراعت، بسیار پیشرو بودند و در تمام امور و کارهای خوب از اصحاب پیشی می گرفتند، در جنگ ها نیز ایشان شجاعتشان زبان زد خاص و عام عرب بود، در تاریخ بسیار نقل شده است که در جنگ ها هر وقت درگیری و جنگ به اوج میرسید و گاهی سپاه دشمن از نظر فیزیکی غالب بر سپاه مسلمین می شد، این پیامبر(ص) بود که به کمک اصحاب می شتافتند و مبارزه و جنگیدن ایشان به همگی روحیه می داد و لشگر اسلام انگیزه ی خود را به دست میاورد.

پیامبر اکرم در امور تبلیغی  رزمی، از افراد کارآمد و صاحب تشخص استفاده می کردند ، افراد خوش اخلاق و خوش سیما با رفتار های انسانی و اخلاقی را به تبلیغ می فرستاند، روی تشخص های فردی این افراد تاکید داشتند و سعی می کردند افراد و اصحاب با بصیرتشان را به امور تبلیغی بفرستند که خود یک جهاد اکبر بود.

در امور کشور داری و اداره ی مسائل سیاسی از همه مشورت می گرفت، با اینکه تشخص خودشان بی نظیر بود و فری کامل و بی نقص بودند، آری اینچنین است یک مسلمان و انسان کامل، باید به تمام معنا در امور جهادی به تشخص برسد تا بتواند هم مبلغ خوبی در عرصه تبلیغ و جهاد باشد و هم مبارز خوبی در عرصه جنگ و جهاد اصغر باشد.

۲. تَشخّص جمعی

تشخص‌‌های جمعی نیز در گروه‌های تبلیغی و گروه‌های مخاطبان مورد توجه قرار می‌گیرد. تبلیغ به صورت جمعی و گروهی نیز مورد توجه شارع مقدس قرار گرفته است. همچنین به هویت‌ها و تشخص‌های جمعی مخاطبان بارها در قرآن کریم خطاب شده است. از این رو، در تبلیغ توجه به تشخص‌های جمعی و ایجاد تشخص‌های ایمانی جمعی و استحکام‌بخشی به این نوع هویت‌ها، ضروری است و باید با برنامه‌‌ای حساب شده به این امر پرداخت تا بتوان در راهبری و سامان‌دهی این حیطه تبلیغی نیز موفق بود.

تشخص جمعی نیز بسیار مهم است، چون برای داشتن یک جامعه اسلامی و مدینه فاضله باید به یک تشخص جمعی درست دست پیدا کرد و با تشخص جمعی است که در یک جامعه و امت اسلامی فرهنگ تبلیغ و جهاد و شهادت کارایی و مفهوم خود را پیدا می کند، در قران بسیار به این تشخص های جمعی تاکید شده است و در دستورات و فرمایشات اهل بیت (ع) نیز تاکید بر این مساله شده است و خود این بزرگواران پیشرو در تشخص های جمعی بوده اند.

علی تجلی