استاد حوزه علمیه مشهد: اخلاق چیزی نیست که با فرمول و حفظ کردن به شاگردان منتقل شود

 

مدارا؛ کانون نواندیشی دینی _  حجت الاسلام محمد رضایی تهرانی با بیان اینکه تعالیم و آموزه های قرآن و عترت(ع) همه بر این نکته تاکید دارند که انسان ها همواره از عمل یکدیگر درس می گیرند تا زبان و گفتار و شعار، اظهار کرد: لذا تاکید قرآن و اهل بیت(ع) بر سیره عملی بوده است، چنانچه خداوند در قرآن می فرماید: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ».

 

 

به گزارش شبستان ، استاد حوزه علمیه مشهد ادامه داد: امام صادق(ع) می فرماید: «مردم را با غیر زبان هایتان دعوت کنید»، این سخن حضرت اهمیت وافری دارید یعنی شعار ندهید، گفتار شما برای مردم مهمتر از عمل تان نیست. همچنین آن حضرت(ع) فرموده است: «کُونوا لَنا زَیْنا وَلا تَکونوا عَلَیْنا شَیْنا»؛ «شما شیعیان اسباب افتخار ما ائمه باشید، زیور ما باشید، مایه ننگ و عار و خجلت و شرمندگی ما نباشید»؛ یعنی طوری باشید که در میان سایر مسلمانان نمونه هایی از تقوا و پاکی و درستی باشید. حضرت(ع) فرمود: «طوری باشید که وقتی مردم شما را می بینند بگویند «رحم الله جعفرا؛ خدا بیامرزد جعفر را.»

رضایی تهرانی تصریح کرد: در مورد ریاست و مسئولیت داشتن نیز حضرت رسول(ص) فرموده اند: «سَیِّدُ القَومِ خادِمُهُم؛ آقا و سرور مردم خدمتگزار آنهاست». بنابر این، هر چه قدر که یک مسئول، در امر خدمت تلاش بیشتری داشته باشد در میان مردم محبوب تر و مقبول تر است و هرچه قدر که از این دایره فاصله بگیرد در واقع تبدیل به الگوی نامناسب شده است که از عمل کردن به مسئولیت هایش می گریزد.

او در مورد این مساله که چه امری سبب شده که برخی افراد حتی در ظاهر امر اخلاق را رعایت نکنند؟، گفت: مهمترین علت، فقر آموزه های دینی و التزام عملی به آنهاست. برخی به اندازه ای به قدرت و ریاست نزدیک می شوند که از اساس تغییر می کنند، آموزه های دین را از یاد برده و مرعوب قدرت می شوند. این نکته ای بود که از همان ابتدا امام خمینی(ره) بر آن تاکید داشتند و امروز مقام معظم رهبری(مدظله العالی) نیز بر آن تاکید ویژه دارند.

استاد حوزه علمیه مشهد ابراز کرد: اما موضوع آن است که برخی کسانی که به درجات بالای مدیریتی می رسند تعالیم لازم دانشگاهی و مدیریتی را در ابعاد مختلف فرا می گیرند اما نسبت به تعالیم اخلاقی درک و التزامی را که باید ندارند.

او اضافه کرد: حضرت امیر(ص) زمانی که مالک اشتر را برای مدیریت به مصر اعزام می کنند عهدنامه ای تنظیم کرده و در آن دستورات اخلاقی و تربیتی را در کتاب دستورات حکومتی و سیاسی بیان می کنند. برای مثال می فرمایند: «ای مالک، مالک نفس خود باش و آن را از هر ناروا باز دار، که همانا سخت‏گیری بر نفس، عین انصاف است، چه در موردی که آن را دلپسند آید و چه آنجا که ناپسند. دلت را از رحمت و محبت و نرمش با مردم لبریز کن، مباد که چونان درنده ای شکارشان را غنیمت شماری، زیرا آنان از دو دسته بیرون نیستند: در تعامل با مردم مهربان و کوشا باش، چون مردم دو دسته اند، یا در دین با تو برادرند و یا در آفرینش با تو برابر».

رضایی تهرانی با تاکید بر اینکه انسان باید برخوردهای صحیح را یاد بگیرد، ابراز کرد: پس از آن باید تلاش کند تا این آداب برایش تبدیل به عادت و مهارت شود. واقعیت آن است که اگر برخی افراد در مقام و مسئولیت خود چنین دیدگاهی ندارند، اساسا در برخورد با مردم در قامت الگو ظاهر نمی شوند و اصلا تصور نمی کنند که این رویکرد چه قدر می تواند آثار منفی در جامعه به همراه داشته باشد.

استاد حوزه علمیه مشهد در مورد نقش حوزه و دانشگاه در آشتی اخلاق با سبک زندگی فردی و اجتماعی مردم، بیان کرد: متاسفانه ما چیزی مستقل از این باب نداریم، باید در حوزه های علمیه و  مراکز دانشگاهی واحدهای کارآمد تربیتی تعلیمی را بر اساس آموزه های الهی داشته باشیم که هم مبانی علمی را تدوین و هم محورهای تربیتی را اجرا کنند، معلم اخلاق یک معلم ساده نیست و نمی تواند باشد، اخلاق چیزی نیست که با فرمول و حفظ کردن به شاگردان منتقل شود.

او در پایان خاطرنشان کرد: معلم اخلاق کسی است که شاگردان با دیدن او رفتار و گفتارشان اصلاح شود، هر کسی که در جایگاه مدیریتی و مسئولیتی قرار می گیرد به مثابه همین معلم است، باید آموزگار مردم باشد و قبل از اینکه مردم را با کلامش ادب کند، باید خود را ملزم به رعایت ادب و اخلاق کرده باشد.

✍️ دیدگاه شما 🙏