کفتگو با حسن پویا : بازنگری رساله‌های عملیه بسیار پیش از این باید انجام می‌شد/ هیچ نیازی نیست برخی مفروضات در رساله‌ها بیاید

 

مدارا؛ کانون نواندیشی دینی _ معاون پژوهشی در نمایندگی قم موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره) با اعتقاد بر این که لازم است در رساله‌های گذشته به صورت کامل بازبینی صورت بگیرد، گفت: در بازبینی رساله‌ها نه تنها در ادبیات بلکه در محتوا هم باید تغییراتی انجام شود.

 

به گزارش شفقنا ، حجت‌الاسلام والمسلمین حسن پویا ضمن تأیید نیاز به بازنگری رساله‌های عملیه و تطبیق آن با زمان اظهار کرد: این کار باید در سال‌های گذشته و بسیار پیش از این انجام می‌شد. البته برخی از عالمان و فقیهان معاصر –به خصوص بعد از انقلاب- دست به این کار زدند و  رساله‌ی عملیه‌ای که مشهور و معروف است را همه دارند اما واقعیت این است که کاربردی نیست و به درد همه‌ی افراد و همه‌ی کارها نمی‌خورد.

 

لازم است در رساله‌های گذشته به صورت کامل بازبینی صورت بگیرد .در بازبینی رساله‌ها نه تنها در ادبیات بلکه در محتوا هم باید تغییراتی انجام شود

او ادامه داد: در کنار آن نیز رساله‌هایی تخصصی‌ تحت عنوان احکام بانوان، احکام پزشکان، احکام مسافران، احکام جوانان و امثال آن تهیه کرده‌اند و احکامی که برای قشر یا حرفه‌ی خاصی ضرورت داشته است را جدا کرده‌اند. زبان آن را هم تقریباً تغییر داده‌اند اما اگر رساله‌ی عملیه بخواهد رساله‌ای باشد که مثل گذشته همگان از آن بهره ببرند، طبیعتاً لازم است که در آن رساله‌های گذشته به صورت کامل بازبینی صورت گیرد. در این بازبینی نیز نه تنها ادبیات و نوع نگارش آن قطعاً باید تغییر کند، بلکه در محتوا هم باید تغییراتی انجام شود.

 

هیچ نیازی نیست برخی مفروضات در رساله‌ها بیاید

این کارشناس دینی با بیان این که ضرورتی برای مطرح کردن برخی مسایل بیان شده در رساله‌ها نیست، گفت: به این دلیل که فقهای بزرگوار برای در نظر گرفتن همه‌ی فروض، همه‌ی مسایل را بیان کرده‌اند. برای مثال گفته شده است که اگر کلاغی در چاه افتاد، بعد می‌گویند کلاغ که در چاه نمی‌افتد؛ پاسخ می‌دهند که «فرض می‌کنیم» که افتاد. لازم نیست این فرض‌ها در رساله‌ها بیاید. هیچ نیازی به آن نیست؛ اگر برای فردی مورد خاص و استثنایی مطرح بود، طبیعتاً سوال می‌کند و مشکلش را حل خواهد کرد.

او ادامه داد: این مساله بخصوص در مناسک حج مطرح است؛ گاهی در مناسک حج، مسایلی بیان می‌شود که واقعاً به شدت نادر و از موارد خاص است. حتی برخی افراد به دردسر، وسواس و احتیاط‌های غلط می‌افتند. طبیعی است که این گونه موارد باید تعدیل و ویراستاری شود.

 

ادبیات رساله‌های عملیه‌ی مشهور کاملاً قدیمی است

پویا با بیان این که ادبیات رساله‌های عملیه‌ی مشهور کاملاً قدیمی است، گفت: اصطلاحاتی در آن رساله‌ها وجود دارد که همه کس فهم نیست و  نیاز است که آن رساله‌ها بازنویسی شوند. به گونه‌ای که در حد ضرورت باشد تا افراد واقعاً مراجعه کنند و استفاده ببرند.

او با اشاره به کتاب «تحریرالوسیله» امام خمینی(ره) اظهار کرد: در زمانی که امام، این کتاب را نوشتند، برای اولین بار با این عنوان، مسائل مستحدثه یعنی مسائلی که جدید ایجاد شده است مثل بیمه، بلیت بخت‌آزمایی و امثال آن را در آخر تحریر آوردند. در حالی که قبل از امام، این مسایل به این شکل مطرح نبود. ممکن است در بحث‌های متفرقه به برخی از این موارد پرداخته شده باشد اما با ابتکاری که امام انجام دادند، این مسایل را با همین عنوان مسایل مستحدثه یعنی مسایلی که جدید ایجاد شده است، آوردند و شرح‌هایی هم بر آن نوشته شده است.

 

امروزه مسایل مستحدثه بسیار فراتر از آنچه در گذشته بوده است، وجود دارد

این کارشناس دینی  تصریح کرد: شاید به جرأت بتوان گفت که امروزه مسایل مستحدثه بسیار فراتر از آنچه در گذشته بوده است، وجود دارد. دائماً و هر روز می‌بینیم یک مساله‌ی جدید، حرف و سخن‌های جدید و تقاضاهای جدیدی مطرح می‌شود. برای مثال رساله‌ای نیاز است که گویای مسایل اقتصادی باشد و مشکلات اقتصادی را حل کند. کجا ربا هست و کجا نیست و کجا بانکداری اقتصادی هست و کجا نیست و امثال این گونه مسایل که مردم با آن رو‌به‌رو هستند و می‌خواهند مشکلاتشان حل شود.

او با بیان این که امروز، مردم در برخی زمینه‌ها سردرگم هستند که آیا واقعاً این فاکتور درستی است یا درست نیست؟ ربا هست یا نیست؟ گفت: امروز فردی مطلبی می‌گوید و فردا فردی دیگر مطلبی دیگر بیان می‌کند. مسایل بورس، بیمه و مسایل مختلف؛ حتی فکر می‌کنم در مسائل مستحدثه، نماز در فضا هم مطرح شده بود.

پویا ادامه داد: بلاد کبیره‌ای که امام مطرح کردند، هم یکی از آن‌هاست. ده‌ها و شاید صدها مساله است که جوامع اسلامی و دینی با آن درگیر هستند و آنقدر فراوان است که گاهی بی‌توجه به حکم شرعی آن عمل می‌کنند. لازمه‌ی رفع این نیاز، آن است که مراجع بزرگوار به صورت دسته‌بندی و به صورت خاص به این موارد بپردازند. برای مثال مساله‌ی پیوند اعضا که از امام استفتائات و سوال بسیاری در این زمینه صورت گرفت. این موارد، رساله‌های جدایی لازم دارد که روان و روشن بیان شوند.

 

خوب است رساله‌ها یک‌کاسه شوند

او تصریح کرد: حتی پیشنهاد من این است که (البته این جسارت است خدمت مراجع بزرگوار) اگر امکان آن باشد، همه با هم جمع شوند و یک کاسه برای آن‌هایی که اهل مساله هستند و می‌خواهند به مسائل عمل کنند، یکجا گفته شود که سردرگم نباشند و بتواند حل‌کننده‌ی  مشکلات اجتماعی، اقتصادی و امثال آن باشد.

 

 

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *